DÜNYA KOAH GÜNÜ 18 KASIM 2017


Dünya KOAH Günü

18 Kasım 2017

KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı), bronşit ve akciğerdeki hava keseciklerinin zarar görmesi sonucu hava akımında kısıtlanma ile seyreden bir hastalıktır. 

KOAH Belirtiler Nelerdir? 

KOAH Hastalığının başlıca belirtileri; öksürük, hırıltılı solunum, balgam, nefes darlığı ve yorgunluk

Öksürük ve balgam çıkarma önceleri sadece sabah görülür. Balgam çok az miktarda çıkar. Hastalar genellikle bu şikâyetleri önemsemezler ve sigara içmenin doğal bir sonucu olarak kabul ederler. Gerçekte, şiddetli olmayan öksürük ile birlikte az miktarda balgam çıkarmak çok önemli bir hastalığın yani KOAH’ın erken habercisi olabilir.  Eğer sigara içmeye devam edilirse ve hastalık ilerlerse öksürükler şiddetlenir ve balgam miktarı gittikçe artar. Hastalar günün her saatinde balgam çıkarmaya başlarlar. Bazen boğulacak kadar şiddette öksürükler olmaya başlar. Sigara dumanı ile nefes borularına ve hava keseciklerine zararlı gazlar ve maddeler dolar. Yıllar geçtikçe bu zararlı gazlar ve maddeler bronşların ve hava keseciklerinin yapısını bozmaya başlar. Bunun sonucunda bronşların hastalanmasıyla Kronik Bronşit, hava keseciklerinin harabiyeti ve parçalanması ile Amfizem ortaya çıkar.Nefes darlığı hastalığın erken dönemlerinde koşma, hızlı yürüme veya merdiven çıkma gibi eforlarda ortaya çıkarken, hastalığın ilerlemesi ile istirahatte dahi nefes darlığı oluşur. Genellikle öksürük, balgam ve nefes darlığı şikâyetleri 50 yaşına doğru  ciddi şekilde artış gösterir. Hastalığın ilerlemesi ile kalp yetmezliği meydana gelebilir ve ayaklarda su toplama başlar. Kalp yetmezliği gelişen hastalarda hastalığın ileri dönemlerinde nefes darlığı çok şiddetlenir ve hastalar evden dışarı çıkamaz hale gelirler. Bu dönemdeki hastalar artık günün en az yarısında oksijen makinasına bağlı kalırlar. 

Tanı: 

KOAH akciğer röntgeni ve nefes ölçüm testleriyle tespit edilebilmektedir. KOAH’ın erken tanısı, hastalığa bağlı sakatlık ve ölüm oranlarını azaltacaktır. Bu nedenle, 40 yaş üstü, sigara içmiş ya da içmekte olan ve/veya meslek icabı ya da çevresel ortam gereği tozlu ortamlarda bulunan kişilerde müzmin seyirli öksürük, balgam ve nefes darlığı yakınmalarından en az birinin bulunması halinde kişinin bir göğüs hastalıkları hekimi tarafından görülüp gerekli testleri yaptırması gerekir.

Nasıl Tedavi Olunur?

KOAH hastalığının ana nedeni sigara kullanımıdır. Katı yakıtlar ile ısınma ve pişirme sonucu açığa çıkan zararlı gazlarda ana nedenlerden sayılabilir. Bu nedenle, hastalığın en önemli tedavisi sigaraya hiç başlanmamak veya başlanmışsa bırakılmak, tozlu ve dumanlı ortamlarda çalışmamak, bulunmamak ve düzenli ilaç tedavisidir.
KOAH tedavisinin temelini “sigaranın terk edilmesi” oluşturur. Sigara bırakıldığı zaman bronşlardaki ve hava keseciklerindeki bozulmaların şiddeti yavaşlar. İlaçlar hastalığın ilerlemesini önlemez bu nedenle sadece nefes darlığını azaltmak için kullanılırlar.
Sigarayı bırakamayan bir hastanın ilaçlardan yarar beklememesi gerekir. İlaçlar sadece geçici süre için nefes darlığını azaltabilir. 

Oksijen tedavisi çok ağır KOAH’lı hastalar sürekli olarak günde en az 15 saat oksijen kullanmak zorundadırlar. Kanda oksijen seviyesi tehlike sınırının altına inmiş olan hastaların uzun süreli oksijen tedavileri hem şikâyetlerini azaltacaktır hem de yaşam kalitelerini artıracaktır. 

Kronik hastalıklarla ile mücadelede uzun soluklu ve sistematik tedavi yöntemleri kullanılmalıdır.

Tedavide Yardımcı Tedbirler Nelerdir?

-Uygun diyet ve egzersiz programları uygulanmalıdır.

-Doğru nefes alma tekniklerini uygulanmalıdır.

-Soğuk ve hava kirliliğinin fazla olduğu saatlerde dışarıya çıkılmamalıdır. Grip salgınlarından korunulmalıdır.

İnsidans Durumları:

Dünyadaki Durum:

OECD tarafından yayınlanan “Chronic Respiratory Diseases” raporuna göre her yaş grubundan milyonlarca kişi kronik hava yolları hastalıklarına yakalanmaktadır. Bu hastaların büyük çoğunluğu düşük veya orta gelir grubu ülkelerde yaşamaktadır.

Her yıl 3 milyon kişi Kronik Solunum Hastalıkları sebebiyle hayatını kaybetmektedir.

Kronik Dolaşım Hastalıkları, Kanser gibi birden çok kronik hastalık aynı kişilerde görülebilir.

2030 yılında en çok ölüme sebebiyet veren 7. Hastalık olması beklenmektedir.

Ülkemizdeki Durum:

2014 Sağlık İstatistikleri Yıllığına göre Türkiye’de ölüm nedenlerine bakıldığında, ölümlerin %40,42’sinin Dolaşım Sistemi Hastalıkları, %20,67’sinin Neoplazmalar ve %10,73’ünün Solunum Sistemi Hastalıkları sebebiyle gerçekleştiği görülmektedir. En çok ölüme sebebiyet veren 3. Hastalık türü olan Solunum Sistemi Hastalıklarının büyük bir kısmını KOAH oluşturmaktadır. 

TİG Veritabanına Göre 2014 Yılında KOAH Tanısı ile Yatış Yapan Hasta Verileri:

2014 yılında Kronik Obstruktif Akciğer Hastalığı (KOAH) tanısı (ICD-10 kod: J41-J44.9) ile Kurumumuza bağlı hastanelerde yatarak tedavi olan hastalarla ilgili TİG veri tabanından elde edilen veriler incelendiğinde; 

2014 yılında toplam 805.418 kişinin sağlık tesislerimizde KOAH tanısı ile yatış yaptığı, bu hastalarının ise %71’ini Erkek, %29’unu Kadın hastalar oluşturmaktadır. 

Teşhis İlişkili Gruplar veri tabanından KOAH tanısı ile  (ICD kod J41-J44.9) yatan hastaların yaş gruplarına göre dağılımı incelendiğinde, KOAH hastalığının 40 yaşından sonra ortaya çıktığı hastalığın en sık görüldüğü yaş grubunun ise 70-79 yaş grubu olduğu görülmektedir. 

İlerleyen yaşlarda hastalığın şiddetinin artmasından dolayı 60 ve üzeri yaş grubu yatan hastaların oranı % 84 düzeyinde yüksek seyretmektedir.

Kurumumuza bağlı sağlık tesislerinde KOAH hastalığı ana tanısı ile yatış yapan bireylerin % 85,2’sinin şifa ile tabucu olduğu, % 6,1’nin ise ölüm ile sonuçlandığı görülmüş olup, %8,7’sini ise diğer taburcu şekilleri oluşturmaktadır. 

TİG verileri çerçevesinde ana tanısı KOAH olan bireylere, % 21,9 oranında Dolaşım Sistemleri Hastalıkları, %15,8 oranında Diğer Solunum Sistemleri Hastalıkları eşlik etmektedir.

KOAH ile ilgili eğitim ve kamu spotu görsellerine ulaşmak için tıklayınız

Kaynaklar

  1. Who, Global Surveillance, Prevention and Control of Chronic Respiratory Diseases,http://www.who.int/respiratory/publications/global_surveillance/en/
  2. Kronik Solunum Hastalıklarına Karşı Küresel İşbirliği (Global Alliance Against Chronic Respiratory Diseases -Gard),www.gard.org.tr
  3. Dr. M. Erdinç, dr. İ. Gülmez, Eğitim Kitapları Serisi Koah, Türk Toraks Derneği, Ankara, 2013
  4. http://www.healthline.com/health/copd
  5. Sağlık Bakanlığı Teşhis İlişkili Gruplar Veri Tabanı